Fort bij Aalsmeer

(Volksmond: Fort Rijsenhout)

Historie:

1894 bouw bergloods
1894-1895 verdedigbaar aardwerk
1897 vestingwerk van de eerste klasse (K.B. 14 augustus, Stbl. 197)
1904 bomvrije gebouwen
1908 herhaling classificatie i.v.m. nevenbatterij (K.B. 13 januari, Stbl. 27)
1915 beide 6 cm Kazemat kanonnen (revers) permanent of tijdelijk elders als luchtdoelkanonnen
1917 bouw geschutsemplacement in frontwal
???->1962 magazijncomplex
1926 vestingwerk van de tweede klasse (K.B. 28 mei, Stbl. 156)
1944-1945 onderdeel Vordere Wasserstellung
1951 vestingwerk van geen klasse (K.B. 25 oktober, Stbl. 463)
1957 bouw eerste voertuig-goederenmagazijn
1958?-??? met Fort bij Vijfhuizen een MOB-complex voor ziekenautocompagnie
1961 bouw tweede voertuig-goederenmagazijn
1995-2006 brandweeroefencentrum CBBN (1 september 1995 - 5 januari 2006)
1996 gerestaureerd

Locatie:

In de Haarlemmermeerpolder aan de ringvaart bij Aalsmeer. (110.470/475.830)

Doel:

"Afsluiting en verdedigen van het acces gevormd door den Haarlemmerringdijk met de ringvaart en de daaraan gelegen droogblijvende deelen van de Haarlemmermeerpolder. Ook aan de afsluiting en verdediging van het acces gevormd door den Aalsmeerderweg met de Aalsmeerdertocht kan door het fort worden meegewerkt."
(Zie ook het Verslag Fortmanoeuvres 1912.)

Bezetting:

290 (1904), 283 (1913), 319 (1920), 5 off. en 20 onderoff. en 330 mansch. = 355 tevens 175 logies in bergloods (1924); commandant 1e Luitenant A.C. van Waesberge (1916)
(Zie Soldaat? Haan.)

Bewapening:

Zie Opgave der Bewapening 1910.

Omschrijving:

Vanaf de ringdijk loopt de verhoogde toegangsweg naar de keel van het fort. De fortwachterswoning is niet meer aanwezig maar de bergloods is nog wel aanwezig evenals twee latere voertuigloodsen.
Om het gehele fort ligt een gracht met aan de front en de rechter flank een door een kade gescheiden tweede gracht. De toegangsbrug is niet meer aanwezig en is vervangen door twee dammen.

Het hoofdgebouw is aan de keel voorzien van een deur en twee ramen met stalen luiken naar elke ruimte. De ruimte die leidt naar de poterne heeft een grote dubbele stalen deur. Er zijn twee keelkazematten tegen het hoofdgebouw geplaatst.
De keel van het frontgebouw en de erop aansluitende poterne is naar de terrepleinen aan weerszijden toegankelijk. Ook het frontgebouw is voorzien van deuren en ramen met stalen luiken en de poterne met twee grote dubbele stalen deuren naar elk terreplein.
De frontwal is nog aanwezig en bevat twee goed bewaarde losstaande hefkoepelgebouwen zonder geschut.
Tevens zijn een ronde, betonnen geschutsbedding en een kleine bergplaats van waarschijnlijk Duitse oorsprong aanwezig. Op het dak waren bij de keelkazematten twee opstellingen.

De bomvrije gebouwen zijn gebouwd volgens het Model A. Het hoofdgebouw heeft 25 ruimten waarvan enkele met tussenwanden in kleinere lokalen zijn verdeeld voor wasruimten en munitiemagazijnen. Er zijn geen uitkijkposten aanwezig.
De poterne verbindt het hoofdgebouw, door de aarden dekking ervan, met het frontgebouw.
Het frontgebouw heeft 7 ruimten waarvan de middelste aansluit op de poterne. Er is een uitkijkpost in het wachtlokaal aanwezig.
[bijzonderheden interieur volgen later.]

De bergloods en een dubbele schutsluis bevinden zich aan de keel. En ten westen is een nevenbatterij in de Geniedijk aanwezig.

In gebruik als magazijncomplex gedurende onbekende periode en op 1-12-1950 als retourmagazijn.

In 1957 en 1961 zijn er twee loodsen ten noorden van de schutsluis gebouwd voor gebruik als voertuig-goederenmagazijn voor het MOB-complex. De autowasplaats is uit dezelfde periode.
Een soortgelijk magazijn is eerder op het Sectorpark Halfweg, Afd. Materieel gebouwd.
Het terrein van de loodsen was eerder door de Duitse bezetter gebruikt voor opslag van munitie.

Omgeving:

De situatie rond het fort is praktisch ongewijzigd, zowel de Geniedijk en infrastructuur. Er staan kassen in het terrein aan de voorkant.

Flora & Fauna:

-

Gemeente:

Haarlemmermeer, NH

Eigenaar:

Gemeente Haarlemmermeer

Gebruiker:

fort: Luchtoorlog & Verzetsmuseum CRASH 40-45, Werkgroep Geniedijk Oost
voertuigloodsen: Schietvereniging Meerschutters
bergloods en terrein: Boer Bos, Management van natuurtalent

Gebruik:

fort: rondleidingen
voertuigloodsen: schietbaan
bergloods: schaapskooi

Monument status:

Provinciaal Monument Noord-Holland; Lijst van Werelderfgoed UNESCO (759)

Onderhoud:

Originele staat, constructie is goed (gerestaureerd in 1996).