Fort bij Krommeniedijk

Historie:

1894-1898 verdedigbaar aardwerk
1897 vestingwerk van de eerste klasse (K.B. 14 augustus, Stbl. 197)
1900-1903 bomvrije gebouwen (Blankevoort)
1908 herhaling classificatie i.v.m. nevenbatterij (K.B. 13 januari, Stbl. 27)
1926 vestingwerk van de tweede klasse (K.B. 28 mei, Stbl. 156)
1938-??? magazijncomplex (munitie)
1940?-1945? Duitsers en/of Russen/Georgiers in fort?
1946-1949? Bewarings- en Verblijfkamp (vanaf april 1946)
1951?-??? luchtwachtpost?
1953 vestingwerk van geen klasse (K.B. 10 april, Stbl. 184)
1956 opheffing als vestingwerk (K.B. 14 juli, Stbl. 416)
<1958-1980? opslag springstoffen MAAP/MGDM/Mundepcie
1972 brandweeroefening als in magazijncomplex (14 november)

Locatie:

Het fort ligt in de Uitgeesterbroek en Heemskerkerbroek Polder, aan de Inundatiekade van de Nauernasche Vaart tot De Dam. (111.290/503.500)

Doel:

"Afsluiting en verdediging van het acces gevormd door den kunstweg van Uitgeest naar Krommenie en van het wateracces de Krommenie."

Bezetting:

269 (1903), 275 (1913), 296 (1920), 9 off. en 16 onderoff. en 276 mansch. = 301 tevens 175 logies in bergloods (1924)

Bewapening:

Zie Opgave der Bewapening 1910.

Omschrijving:

Vanaf de Lagendijk loopt de toegangsweg naar de keel van het fort. De twee woningen en de bergloods zijn niet meer aanwezig.
Om het gehele fort ligt een gracht, de originele toegangsbrug is niet meer aanwezig en is vervangen door een nieuwere brug.

Het hoofdgebouw is aan de keel voorzien van een deur en twee ramen met stalen luiken naar elke ruimte. De ruimte die leidt naar de poterne heeft een grote dubbele stalen deur. Er zijn twee keelkazematten tegen het hoofdgebouw geplaatst.
De keel van het frontgebouw en de erop aansluitende poterne is naar de terrepleinen aan weerszijden toegankelijk. Ook het frontgebouw is voorzien van deuren en ramen met stalen luiken en de poterne met twee grote dubbele stalen deuren naar elk terreplein.
De frontwal is nog aanwezig en bevat twee geheel vernielde, losstaande hefkoepelgebouwen zonder geschut.

De bomvrije gebouwen zijn gebouwd volgens het Model A.
Het hoofdgebouw heeft 25 ruimten maar de tussenwanden die enkele lokalen opdeelden, zijn niet meer aanwezig. Er zijn geen uitkijkposten aanwezig.
De poterne verbindt het hoofdgebouw, door de aarden dekking ervan, met het frontgebouw.
Het frontgebouw heeft 7 ruimten waarvan de middelste aansluit op de poterne. Er is een uitkijkpost in het wachtlokaal aanwezig.
[bijzonderheden interieur volgen later.]

Oostelijk van het fort ligt een nevenbatterij.

Volgens een verzetsgroep (Bureau Inlichtingen Londen) werd het fort vanaf februari 1944 door de Duitse bezetter gebruikt voor de opslag van landmijnen. Deze werden van 1 tot 8 februari dag en nacht ingebracht.
In 1944 waren loopgraven in de zanddekking van het frontgebouw en in de aarden nevenbatterij aanwezig.

Waarschijnlijk vanaf april 1946 tot een onbekende datum, mogelijk 1949, had het fort een functie als Bewarings- en Verblijfkamp "Kamp Fort Krommeniedijk"? voor politieke delinquenten.

Op het dak van het fort (of Fort aan den Ham?) was bovendien de KLD Post 4S3 Krommeniedijk (geen toren). Voor zover bekend zijn daar geen restanten meer van aanwezig.

Omgeving:

De originele situatie rond het fort is behouden: open polderlandschap en een overvloed aan water rond de verdedigingslijn en de loop van de Lagendijk. De nevenbatterij is nu in de achtertuin van een woning.

Flora & Fauna:

Belangrijke natuurwaarde. Er is op het fort een duinvegetatie te vinden (Zandblauwtjes-orde). Speciale soorten zijn o.a. Waterkruiskruid en Tijmereprijs en veel algemene soorten. Er kunnen roofvogels aangetroffen worden zoals de Torenvalk, Boomvalk en de Ransuil.

Gemeente:

Uitgeest, NH

Eigenaar:

Landschap Noord-Holland

Gebruiker:

Vrijwilligersgroep Fort Krommeniedijk

Gebruik:

Natuurgebied

Monument status:

Provinciaal Monument Noord-Holland; Lijst van Werelderfgoed UNESCO (759)

Onderhoud:

Originele staat, constructie is matig