Fort bij de Liebrug

(Brinks's-Gerlach: Fort Brink's; Brink's/ING: GTC Haarlemmerliede; Volksmond: "Fort Knox")

Historie:

1799 post in de Linie van Noord-Holland, later in de Posten van Krayenhoff
1886 aardwerk
1894-1895 verdedigbaar aardwerk
1897 vestingwerk van de eerste klasse (K.B. 14 augustus, Stbl. 197)
1898-1900 bomvrije gebouwen (Aart de Groot Czn. voor 171.000 gulden)
1908 herhaling classificatie (K.B. 13 januari, Stbl. 27)
1911 in hoogste staat van paraatheid n.a.v. Tweede Marokko-crisis (september) evenals Fort bij IJmuiden en Fort bij Penningsveer
1917 oprichting Luchtafweerafdeeling (11 april)
1926 vestingwerk van de tweede klasse (K.B. 28 mei, Stbl. 156)

<1940 opslag verrekijkers en verbindingsmateriaal
1940 wachtlopen Nederlandse militairen (1 onder-officier en 8 manschappen van School voor Reserve-officieren Infanterie) in opdracht van Duitse bezetter (29 mei tot onbekende datum)

1946->1948 Militair Magazijn van Levensmiddelen nr. 2 (vanaf juni 1946)
1951 vestingwerk van geen klasse (K.B. 25 oktober, Stbl. 463)
1960 opheffing als vestingwerk (K.B. 23 juni, Stbl. 258)
ca. 1970 in gebruik genomen door Brink's Gerlach (later Brink's Nederland B.V.)
2001? ING Bank hoofdgebruiker geworden
2003 gebruik als waardeopslag beëindigd (juli?)

Locatie:

Het fort ligt aan de Binnen-Liede, langs de Vereenigde Binnenpolder. De spoorweg Haarlem - Amsterdam loopt vlak langs het fort. De beperkte inundatiemogelijkheden, de grillige structuur van het gebied en de toegangswegen vereisten een sterke verdediging met forten op korte afstand van elkaar in dit deel van de Stelling.
Het fort is onderdeel van de Positie aan de Liede. (107.380/488.790)

Doel:

"Afsluiting en verdedigen van het acces gevormd door den spoorweg, trekvaart en de kunstweg Amsterdam - Haarlem."

Bezetting:

171 (1900), 147 (1913), 168 (1920), 4 off. en 8 onderoff. en 166 mansch. = 178 tevens 175 logies in bergloods (1924)

Bewapening:

Zie Opgave der Bewapening 1910.

Omschrijving:

Vanaf de Liedeweg loopt de toegangsweg naar de keel van het fort. De fortwachterswoning is niet meer aanwezig maar de bergloods is nog wel aanwezig.
Om het gehele fort ligt een gracht. De originele toegangsbrug is niet meer aanwezig en is vervangen door een nieuwere brug en een dam.

Het hoofdgebouw is aan de keel voorzien van een deur en twee ramen met stalen luiken naar elke ruimte. De ruimte die leidt naar de poterne heeft een grote dubbele stalen deur. Er is een enkele keelkazemat tegen het hoofdgebouw geplaatst.
De keel van het frontgebouw en de erop aansluitende poterne is naar de terrepleinen aan weerszijden toegankelijk. Ook het frontgebouw is voorzien van deuren en ramen met stalen luiken en de poterne met twee grote dubbele stalen deuren naar elk terreplein.
De frontwal is nog aanwezig en bevat twee geheel vernielde, losstaande hefkoepelgebouwen zonder geschut.

De bomvrije gebouwen zijn gebouwd volgens het Model A.
Het hoofdgebouw heeft 15 ruimten waarvan enkele met tussenwanden in kleinere lokalen zijn verdeeld voor wasruimten en munitiemagazijnen.
De poterne verbindt het hoofdgebouw, door de aarden dekking ervan, met het frontgebouw.
Het frontgebouw heeft 3 ruimten waarvan de middelste aansluit op de poterne. Er is een uitkijkpost in het wachtlokaal aanwezig.
[bijzonderheden interieur volgen later.]

Tussen dit fort en Fort aan de Liede lag een verdedigingswal als onderdeel van de Positie aan de Liede.

Van juni 1946 tot na oktober 1948 was het fort in gebruik als Militair Magazijn van Levensmiddelen nr. 2. Het verzorgde de levering van niet-dagverse voedingsmiddelen aan de troepen in Noord-Holland. Een detachement Regiment Uitrusting Troepen van het Korps Verplegingstroepen verbleef in het fort.
Zie Soldaat Heijkoop.

Omgeving:

De originele situatie rond het fort is behouden: open polderlandschap en water rondom.

Flora & Fauna:

-

Gemeente:

Haarlemmerliede en Spaarnwoude, NH

Eigenaar:

Recreatieschap Spaarnwoude

Gebruiker:

Les Chiens Blanc Wijnimport, DS Ruitersport

Gebruik:

Wijnhandel, Ruitersportwinkel

Monument status:

Provinciaal Monument Noord-Holland; Lijst van Werelderfgoed UNESCO (759)

Onderhoud:

Originele staat, constructie is goed.