Fort bij Marken-Binnen

(Fort bij Knollendam; Volksmond: Fort Markenbinnen)

Historie:

1890-1892 aardwerk
1894-1895 verdedigbaar aardwerk
1897 vestingwerk van de eerste klasse (K.B. 14 augustus, Stbl. 197)
1904 bomvrije gebouwen
1908 herhaling classificatie i.v.m. nevenbatterijen (K.B. 13 januari, Stbl. 27)
1915 beide 6 cm Kazemat kanonnen (revers) permanent of tijdelijk elders als luchtdoelkanonnen
1926 vestingwerk van de tweede klasse (K.B. 28 mei, Stbl. 156)
1935? (her?)bouw fortwachterswoning
1946 aangewezen tot Bewarings- en Verblijfkamp
1951 vestingwerk van geen klasse (K.B. 25 oktober, Stbl. 463)
<1958-1980? opslag munitie MAAP/MGDM/Mundepcie
1970?-1985 opslag Bescherming Bevolking
1985-heden brandweer-oefencentrum
2006-2008 nieuwbouw bergloods

Locatie:

Het fort en de Oostbatterij liggen langs de Markervaart in de Markerpolder, bij de kruising met de Enge Stierop. (113.880/505.300)

Doel:

"Afsluiting en verdediging van de accessen gevormd door den Markenvaart met den daarlangs loopende kunstweg en de Oostelijke kade van de Westwouderpolder en voorts van de Stierop met de beide daarlangs loopende kaden."

Bezetting:

316 (1904), 282 (1913), 315 (1920), 5 off. en 12 onderoff. en 360 mansch. = 377 tevens 75 logies in bergloods (1924)
Zie Soldaat Bernard Schutte.

Bewapening:

Zie Opgave der Bewapening 1910.

Omschrijving:

Vanaf de Provincialeweg loopt de toegangsweg naar de keel van het fort. Een niet originele woning is aanwezig maar de bergloods niet meer (gesloopt na 1940).
Om het gehele fort ligt een gracht. De toegangsbrug is niet meer aanwezig en is vervangen door een enkele dam.

Het hoofdgebouw is aan de keel voorzien van een deur en twee ramen met stalen luiken naar elke ruimte. De ruimte die leidt naar de poterne heeft een grote dubbele stalen deur. Er zijn twee keelkazematten tegen het hoofdgebouw geplaatst.
De keel van het frontgebouw en de erop aansluitende poterne is naar de terrepleinen aan weerszijden toegankelijk. Ook het frontgebouw is voorzien van deuren en ramen met stalen luiken en de poterne met twee grote dubbele stalen deuren naar elk terreplein.
De frontwal is nog aanwezig en bevat twee geheel vernielde, losstaande hefkoepelgebouwen zonder geschut.

De bomvrije gebouwen zijn gebouwd volgens het Model A.
Het hoofdgebouw heeft 27 ruimten waarvan enkele met tussenwanden in kleinere lokalen zijn verdeeld voor wasruimten en munitiemagazijnen. Er zijn geen uitkijkposten aanwezig.
De poterne verbindt het hoofdgebouw, door de aarden dekking ervan, met het frontgebouw.
Het frontgebouw heeft 7 ruimten waarvan de middelste aansluit op de poterne. Er is een uitkijkpost in het wachtlokaal aanwezig.
[bijzonderheden interieur volgen later.]

Van de twee nevenbatterijen bestaat de Oostbatterij nog maar de Westbatterij is gesloopt.

De voorzieningen voor een Bewarings- en Verblijfkamp voor politieke delinquenten werden in juli t.e.m. september 1946 aangebracht maar het fort is niet als kamp gebruikt.

(Zie Eindkeuring Hefkoepel Fort by Marken-Binnen.)

Omgeving:

De originele situatie rond het fort is behouden: open polderlandschap rond het fort, waterlopen en het dorp Marken-Binnen.

Flora & Fauna:

Grote natuurwaarde. Er is op het fort een duinvegetatie te vinden (Zandblauwtjes-orde) met o.a. Blauw Walstro, Veelkleurig vergeet-mij-nietje en Middelst Vergeet-mij-nietje.

Gemeente:

Graft - De Rijp, NH

Eigenaar:

Staatsbosbeheer

Gebruiker:

RBOC Fort Markenbinnen

Gebruik:

Natuurgebied, brandweeroefencentrum en sportpark

Monument status:

Provinciaal Monument Noord-Holland (06-04-93 312856); Lijst van Werelderfgoed UNESCO (759)

Onderhoud:

Verbouwde staat, conditie goed.