Linie Kudelstaart - Uithoorn

(Gemeenschapsweg Kudelstaart - Uithoorn)

Historie:

1891-1893 aanleg damsluizen (aanbesteding 227.000 gulden)
1892 vondst potje met gouden munten door werker Dirk van Maastricht
1894-1895 aanleg liniewal en batterijen
1897 vestingwerk van de eerste klasse m.u.v. oostelijk deel: geen klasse (K.B. 14 augustus, Stbl. 197)
1903 herhaling classificatie (K.B. 19 februari, Stbl. 77)
1904 wal opgehoogd (aanbesteding 19,462 gulden)
1908 ontwerp groot-flankement batterij voor Batterij VI
1926 vestingwerk van de derde klasse (K.B. 28 mei, Stbl. 156)
1944-1945 deel Kudelstaart - De Kwakel onderdeel Vordere Wasserstellung
1951 vestingwerk van geen klasse (K.B. 25 oktober, Stbl. 463)
1959 opheffing als vestingwerk (K.B. 19 februari, Stbl. 39)
1984 sloop vervallen en door storm beschadigde schotbalkenloods
2008-2009 restauratie damsluis

Locatie:

De linie loopt van Fort bij Kudelstaart, langs het dorp De Kwakel met het Fort bij De Kwakel naar Uithoorn waar het eindigt nabij Fort aan de Drecht en Fort bij Uithoorn.
De oorspronkelijke bedijking, van de Hornmeerpolder, Noorder Legmeerpolder en Thamerpolder ten noorden en de Zuider Legmeerpolder ten zuiden, wordt gevolgd. (112.200/473.800 - 114.450/472.840 - 115.250/473.250 - 116.850/471.750)

Doel:

Wal: (inundatie)waterkering en gedekte gemeenschapsweg
Damsluis: "Hoofdtocht van de Legmeerpolder af te sluiten."
(Zie ook het Verslag Fortmanoeuvres 1912.)

Bezetting:

-

Bewapening:

-

Omschrijving:

De oorspronkelijke bedijking tussen Aalsmeer en Uithoorn werd voor militaire bestemming aangepast. Onder andere door de aanleg van zes aarden batterijen, twee damsluizen (Poelweg bij De Kwakel en nabij Thamerhuis) en een gemeenschapsweg.

Voor Batterij VI bestonden in mei 1908 plannen om deze in te richten voor groot flankement met de aanleg van opstelplaatsen en de bouw van een bomvrij onderkomen voor 51 manschappen en kruitopslag. Fort aan de Drecht zou dan een bescheiden infanterie-post kunnen blijven.

Volgens een verzetsgroep (Bureau Inlichtingen Londen) was de liniewal door de Duitse bezetter in circa 1945 ingericht als veldstelling met schuttersputten en loopgraven. Luchtfoto's uit september 1944 onderschijven dit en tonen vooral loopgraven bij Batterij I (langs huidige Legmeerdijk).
Het Fort bij Kudelstaart werd gebruikt voor de opslag van munitie en het Fort bij De Kwakel en het Fort bij Uithoorn (bedoelen Fort aan de Drecht?) voor de legering van de benodigde manschappen.

Bij de aanleg van de provinciale weg (N201) in de jaren 1930 is de damsluis bij Thamerhuis (Uithoorn) verdwenen. De schotbalken zijn opgelegd bij de damsluis in de Molentocht als onderdeel van de Liniewal Aagtendijk - Zuidwijkermeer.
De schotbalkenloods voor de damsluis in de liniewal bij De Kwakel is rond 1990 gesloopt en de schotbalken zijn in de nog bestaande damsluis gesplaatst.

Omgeving:

De originele situatie rond de liniewal is behouden: open polderlandschap voor en achter de dijk. Op een aantal punten zijn er woningen gebouwd, m.n. direkt ten zuiden van Uithoorn.

Flora & Fauna:

-

Gemeente:

Aalsmeer / Uithoorn, NH

Eigenaar:

Damsluis en Batterij III: Staatsbosbeheer

Gebruiker:

-

Gebruik:

-

Monument status:

Provinciaal Monument Noord-Holland, alleen Batterij III (25-01-94 311010)

Onderhoud:

De liniewal is grotendeels intakt alhoewel van de zes batterijen er nog slechts één in goede staat is (III) en drie nog vaag herkenbaar zijn (I, IV en V). Het tracé van de militaire weg is nog steeds in gebruik als smalle B-weg genaamd 'Vuurlinie'.