Fort bij Uithoorn

(Werken aan de Mijdrechtse Zuwe, Fort beoosten Uithoorn, Fort bezuiden Uithoorn, Fort aan de Mijdrechtse Zuwe bezuiden Uithoorn, Fort op de Mijdrechtse Zuwe; volksmond: Fort De Zuwe, Fort Amstelhoek)

Tevens:

Operaties / Organisatie B

Historie:

1885 aardwerk
1894 verdedigbaar aardwerk
1897 vestingwerk van de eerste klasse (K.B. 14 augustus, Stbl. 197)
1903 herhaling classificatie (K.B. 19 februari, Stbl. 77)
1909-1911 bomvrije gebouwen (G.J. van Slingerland)
1915 beide 6 cm Kazemat kanonnen (revers) permanent of tijdelijk elders als luchtdoelkanonnen
1917 oprichting Luchtafweerafdeeling? (11 april)
1924 lokaal in gebruik voor opslag materieel
1926 vestingwerk van de derde klasse (K.B. 28 mei, Stbl. 156)
1929-1936 magazijnknecht woning gesloopt
1944 tweede toegangsdam aanwezig
1944-1945 gebruikt t.b.v. Vordere Wasserstellung
1945 dodelijk slachtoffer handgranaat (juni)
1951 vestingwerk van geen klasse (K.B. 25 oktober, Stbl. 463)
1958?-1960 opslag diversen MAAP/MGDM/Mundepcie
1959 opheffing als vestingwerk (K.B. 19 februari, Stbl. 39)
ca. 1960 fortwachterswoning vervangen
>1975?-1992? gebruik door Operaties / Organisatie B

Locatie:

Het fort ligt in de noordelijke hoek van de Polder de Bedijking der Mijdrechtsche Droogmakerij bij Amstelhoek. Tussen dit fort en het Fort bij Kudelstaart ligt de Linie Kudelstaart - Uithoorn. (117.460/471.250)

Doel:

Afsluiting en verdedigen van de (voormalige) spoorwegen Uithoorn - Alphen a/d Rijn en Uithoorn - Nieuwersluis-Loenen, de westelijke en oostelijke hoeken van de Tweede Bedijking en de Mijdrechtse Zuwe en ook bescherming van de (voormalige) inundatiesluis ten westen van het fort.
(Zie ook het Verslag Fortmanoeuvres 1912.)

Bezetting:

321 (1911), 266 (1920), 5 off. en 20 onderoff. en 340 mansch. = 365 tevens 75 logies in bergloods (1924); commandant Kapt. Jhr. Herwijn (1915);
3de Compagnie, 1ste Bataljon, 2de Regiment Vesting Artillerie (1915)
(Zie Genieofficier Dudok, Kanonnier Gaveel, Korporaal Thijssen en Fortwachter Boortman)

Bewapening:

Zie Opgave der Bewapening 1910.

Omschrijving:

Model B, onversterkt beton en regelmatige vorm. Het interieur is relatief intakt. De bergloods bevindt zich aan de keel van het fort.

Volgens een verzetsgroep (Groep Albrecht) kwam er op 23 juni 1944 een Duitse bezetting van ongeveer 100 Marine-manschappen (jong maar met geoefende indruk) in de omgeving van het fort aan.
"Het fort is weer geheel geopend en is in camouflage-kleuren geverfd."
In augustus 1944 waren de Marine-manschappen nog aanwezig (geschat 300) in het fort en in het dorp Uithoorn. Op 11 september 1944 zijn het fort en de gevorderde huizen verlaten.

Volgens een andere verzetsgroep (Bureau Inlichtingen Londen) werd het fort in april 1945 door de Duitse bezetter gebruikt voor de legering van 20 manschappen van Armeense afkomst met waarschijnlijk de opslag van munitie als taak.
Andere rapporten melden dat het fort (of Fort aan de Drecht?) in april 1945 door de Duitse bezetter werd gebruikt voor de legering van manschappen ten behoeve van de veldstelling in de Linie Kudelstaart - Uithoorn als onderdeel van de Vordere Wasserstellung.

Op de rand van een houten raamkozijn in het frontgebouw staat met potlood geschreven:
"Hier temt men leeuwe en apen
maar geen goozers van het zware wapen"

In de jaren zestig en zeventig zou het fort gebruikt zijn door de geheime organisatie 'Operaties' (na 1985 'Organisatie B'). In geval van bezetting door het Oostblok zou zij sabotage en psychologische oorlogvoering moeten verzorgen.
In dit fort werd onder meer wapens, munitie en springstoffen verpakt om elders in het land in caches begraven te worden. Een medewerker zou als fortwachter vanuit de woning een oogje in het zeil hebben gehouden.

Omgeving:

De originele situatie rond het fort is behouden: open polderlandschap en de infrastructuur.

Flora & Fauna:

Waardevol terrein m.b.t. natuur en landschap.

Gemeente:

De Ronde Venen, Ut

Eigenaar:

Staatsbosbeheer (erfpacht Fort Academie Amstelhoek)

Gebruiker:

Fort Academie Amstelhoek, Brandweer Games, Stichting MEGA

Gebruik:

Evenementen, opslag, natuur

Monument status:

Rijksmonument (514682); Lijst van Werelderfgoed UNESCO (759)

Onderhoud:

Originele staat, constructie is redelijk goed.