Sector Zaandam

FotoKazemat Velserspoorbrug

(Kazemat Spoorbrug Velsen)

Vanaf weg

Historie:

1865-1876 aanleg Noordzeekanaal
1867 in gebruik spoorweg Haarlem - Uitgeest (1 mei)
1869-1870 ontwerp Vestingwet noemt "Fort aan de spoorbrug over het Noordzeekanaal"
1872 eerdere spoorbrug in gebruik (15 augustus)
1905 Velserspoorbrug in gebruik genomen (14 februari)
1905 sloop oude spoorbrug voltooid (10 november)
1931 spoorweg geëlektrificeerd
1941-1942 begin bouw Velsertunnel
1951-1957 hervatting bouw Velsertunnel in gewijzigde vorm (2,5 miljoen gulden)
1957 officiele opening Velsertunnel en buiten gebruik stelling Velserspoorbrug (28 september)
1958 sloop Velserspoorbrug

LuchtfotoLocatie:

Midden in het Noordzeekanaal nabij Velsen, in de beveiligingspijlers van de spoorbrug Velserbrug van de spoorweg Haarlem - Uitgeest. (103.700/497.645)

Doel:

Beveiliging van de Velserbrug en voorkomen van doorvaart door de brug. Mogelijk ook het dichten van het gat tussen de schootsvelden van het Fort bij IJmuiden en het Fort bij Velsen waarmee onverstoorde oversteek van vijandige troepen kon worden voorkomen.

Bezetting:

9 (twee sergeants, zes kanonniers en officier)

Bewapening:

Zie omschrijving.

Omschrijving:

De spoorweg Haarlem - Uitgeest was aangelegd in 1867 en vanwege het graven van het Noordzeekanaal was vanaf 1870 een dam in gebruik en vanaf 1872 een brug. Vanaf 1902 werd gewerkt aan de grootste draaibare spoorbrug van Europa. Het draaibare deel was 128 meter lang, met een vrije doorgang van 55 meter, en rustte op een pijler met een diameter van 10 meter. De hoogte van de opbouw was 17 meter met een vrije doorvaarthoogte van 6 meter en een totaal gewicht van 1400 ton. De brug werd in 1903 beproefd en in 1905 in gebruik genomen.

In de twee beveiligingspijlers (in het midden van het kanaal beschermden deze de openstaande draaibrug) was een gedekte ruimte met in ieder een 7 cm kanon. Tevens was er een tafel, bank, geweerrek, gereedschapskist, watervat en een voorraad van 650 projectielen. De kanonnen bestreken het gebied tussen Fort bij IJmuiden en Fort bij Velsen.

De grootste draaibare spoorbrug van Europa werd vervangen door de eerste spoorwegtunnel van Nederland, de Velserspoortunnel.
Volgens een bron zijn de twee kanonslopen bij Groet als meerpaal geplaatst.

Omgeving:

De Velserbrug is gesloopt na de aanleg van de Velser(spoor)tunnel. Ook het Noordzeekanaal en haar oevers zijn gewijzigd.

Flora & Fauna:

-

Gemeente:

Velsen, NH

Eigenaar:

-

Gebruiker:

-

Gebruik:

-

Monument status:

n.v.t.

Onderhoud:

-

Brug

De westzijde van de spoorbrug met de westelijke beveiligingspijler met schietgat.
(Bron: Gijs Kalkman)

Bouwtekening

Een fragment van de bouwtekening van de "Geschutkamer in den Oostelijken Beveiligingspijler".
(Tekening: Nationaal Archief)

Luchtfoto

Veerpont

De Spoorbrug Velsen in 1935 met aan beide zijden de beveiligingspijlers.
(Uit: Bruggen, 1935)
Op de locatie waar ooit de Velserspoorbrug stond, vaart nu alleen nog een pont.
(Foto: Jurgen Lamers, 2000)
Fort Zuidwijkermeer Sectorpark Zaandam Fort bij Velsen