Vesting Weesp

(vanaf 1947: Wal van Weesp)

Historie:

voor 1355 aarden en houten omwalling
na 1517 stenen stadsmuren
1530 stadsmuren gedeeltelijk aanwezig
17de-eeuw stadsmuren Oude Gracht en Smal Weesp gesloopt
1613 ontwerp Lucas Jansz Sinck, niet uitgevoerd
1672 graven buitengrachtje, ontstaan Ossenmarkt-terrein
1673 aanleg aarden bastions
18de-eeuw alleen rondelen aanwezig: Muiderpoort, Waag (sloop 1826) en Olymolen
1816 van Oude Hollandse Waterlinie naar Nieuwe Hollandse Waterlinie
1816-1817 aanleg nieuwe sluis
1822-1823 verbreden sluis
1844 vestingwerk van de eerste of tweede klasse (K.B. 8 juli, Stbl. 37)
1854 vestingwerk van de eerste klasse zonder Batterij De Roskam (K.B. 25 januari, Stbl. 8)
1860 wallen verzwaard
1877 bouw artillerieloods op Bakkerschans (7.200,- gulden)
1879 herhaling classificatie (K.B. 5 november, Stbl. 165)
1891 kleine verbeteringen
1892 officieus bij Stelling ingedeeld
1901 officieel bij Stelling ingedeeld
1922 toegevoegd aan Vesting Holland (Oostfront)
1922? herbouw fortwachterswoning
1933 aanleg jachthaven Basion Rozeboom
1947 vestingwerk van geen klasse voor het deel op de westelijke Vechtoever (K.B. 27 september, Stbl. 335)
1947 vestingwerk van de eerste klasse voor het deel op de oostelijke Vechtoever (K.B. 27 september, Stbl. 335)
1959 opheffing als vestingwerk (K.B. 19 augustus, Stbl. 316)
2005-2006 sloop fortwachterswoning, nieuwbouw aan restant stadspoort

Locatie:

De vestingstad ligt langs de rivier Vecht met de Wal aan de oost- en zuidzijde van de stad met vier bastions. (131.500/480.000)

Doel:

Afsluiting en verdedigen van de Vecht oevers, de sluizen en de spoorweg Amsterdam - Amersfoort.

Bezetting:

28 logies in loods Bastion Bakkerschans en 14 logies in loods Bastion Rozeboom (1924)

Bewapening:

Zie Opgave der Bewapening 1910.

Omschrijving:

Vanaf 1672 werd onder leiding van Johan Maurits van Nassau een viertal bastions aangelegd.
Twee bastions ten oosten van de Vecht, Bakkerschans en Nieuw Achtkant, vormen het 's Gravelandse Front met daarin de (gesloopte) 's Gravelandse Poort. Ten westen van de Vecht, en ten zuiden van de stad, werden de bastions Rozeboom en Draaierschans aangelegd met de (gesloopte) Utrechtse Poort.

De vier bastions om de vesting ook ten noorden en ten westen van de stad af te sluiten, zijn tegenwoordig niet meer aanwezig. Op een kaart uit 1787 staan de twee noordelijke bastions aangegeven en deze zijn nog herkenbaar als de straat Herensingel. Dezelfde kaart toont niet de twee westelijke bastions maar een brede, rechte Achtergracht. Tegenwoordig is het tracé als de straat Singel te herkennen en dit zou betekenen dat de bastions mogelijk nog na 1787 zijn aangelegd.

Naast twee artillerieloodsen, waarvan één gesloopt is, en het Torenfort aan de Ossenmarkt (Gebouw A) werden er drie remises gebouwd en wel op de bastions: Bakkerschans (Gebouw B, gesloopt), Nieuw Achtkant (Gebouw C, bestaand) en Rozeboom (Gebouw D, bestaand in heuvel).

Oorspronkelijk onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, in 1892 (formeel in 1901) toegevoegd aan de Stelling. Zie ook het hoofdstuk Grens met de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
Het Torenfort aan de Ossenmarkt en de Batterij De Roskam behoren ook tot de Vesting Weesp. Vanaf 1939 was het Kamp De Roskam bij de stad gelegen.

Vanaf circa 1939 zijn in de bastions van Weesp de Kazematten Weesp en enkele groepsschuilplaatsen gebouwd.
Na 1945 werd Bastion Bakkerschans gebruikt voor opslag en als kwekerij van de Dienstkring Naarden van de Genie.

Zie Gedenkplaat Kringenwet te Weesp.

Omgeving:

De originele situatie rond de vesting is behouden met uitzondering van nieuwbouwwijken en industrie ten noorden en westen van de vesting. Er is vrijwel geen spoor meer van de remises en andere verdedigingswerken in de bastions.

Flora & Fauna:

-

Gemeente:

Weesp, NH

Eigenaar:

Gemeente Weesp e.a.

Gebruiker:

Bastion Bakkerschans: Theetuin (horeca)
overig: Wandelgebied, jachthavens

Gebruik:

Recreatie

Monument status:

Rijksmonumenten (38504, 38662, 512910 en 512942); onderdeel Beschermd Stadsgezicht

Onderhoud:

-